Арэхаўскае возера

Каардынаты і месцазнаходджання:
N51 38.838 E23 56.983
Берасцейская вобласць, паўдневы-захад Маларыцкага раена, 300 м. на паўночны-захад ад вескі Арэхава.

    Характарыстыка вадаема:
Адзінае ў Брэсцкім Палессі вялікае возера якое захавалася да нашых дзен у натуральным стане, мае найменш трансфармаваныя вадазбор і пойму. Плошча возера – 460га, сярэдняя глыбіня – 0,98см, максымальная – 2,1м. У цяперашні час гэта цалкам замкнуты бязстокавы вадаем высока-эўтрофнага тыпу. Адносіцца да басейна Заходняга Буга, паблізу працякае невялічкая рачулка Маларыта. Уздоўж берагавой лініі цягнецца паласа добра развітай надводнай расліннасці шырыней 150-300м. Надводныя макрафіты прадстаўлены ў асноўным звычайным трыснягом, вузкалістным рагозам і азерным камышом. На паўднева-усходнім беразе возера знаходзіцца поймавы забалочаны луг з фрагмэнтамі нізіннага балота агульнай плошчай 100га, (найбольш цікавы фрагмэнт мае плошчу усяго 40га). З заходняга і паўночна-заходняга бакоў возера аточваюць забалочаныя ольсы, з паўночнага-захаду яны аддзяляюць возера ад затопленных торфараспрацовак – урочышча “Разлівы”. 
У цяперашні час на тэрыторыі Арэхаўскага возера і прылеглых лясоў плануецца стварыць рэспубліканскі біялагічны заказнік “Арэхаўскі”.

У апошні час актывізавалі сваю дзейнасць меліяратары. І унікальны пойменны луг на беразе возера знаходдзіцца пад пагрозай асушэння. У мінулым годзе быў створаны новы меліяратыўны канал, у выніку чаго скарацілася плошча луга прыдатная для гнездавання шматлікіх кулікоў.

Асаблівасці мясцовай арнітафауны:
У сувязі з тым што гэтае месца назірання ўяўляе сабой вадаем і яго забалочаную пойму, найбльш цікавымі птушкамі гэтых мясцін будуць водна-балотныя віды. Усяго за 11 гадоў назіранняў іх адзначана тут 64 віда. Аднак не гледзячы на тое, што найбольшую плошчу займае непасрэдна возера цікавасць прыцягваюць да сябе не вадаплаваючыя птушкі, а птушкі забалочаннага луга. Менавіта на гэтым кавалачку (40га) першабытнай азернай поймы вы можаце сустрэць 51 від водна-балотных птушак (не улічваючы Passeriformes), амаль палова з іх занесена ў Чырвоную кнігу Беларусі ці мае еўрапейскі прыродаахоўны статус (SPEC). Большая частка гэтых відаў сустракаецца тут толькі пад час міграцый, асабліва вясенніх. Аднак шмат за якімі птушкамі вы зможаце паназіраць і пад час гадоўлі птушанят. Некаторыя з іх тут знайшлі сабе прытулак замежамі арэала іх распаўсюджання па тэрыторыі Беларусі (Anas acuta, Charadrius hiaticula).

Найлепшы час для назіранняў:
Лепш заўсе прыязжайце сюды ў весну. З сярэдзіны красавіка, калі прыляцела і пачынае гнездаванне большая частка качак, а таксама пачынаецца актыўная міграцыя кулікоў, і да канца траўня вы зможыце пабачыць тут шмат цікавага. Улічваючы тое, што ўсяго некалькі сот метраў аддзяляе луг ад вескі, птушкі добра прызвычайваюцца да чалавека і не вельмі спяшаюцца адлятаць ад назіральніка. Нават такія мондрыя і асцярожныя Шэрыя гусі ўгледзеўшы вас непадалек, будуць паціху ісці па лузе перавальваючыся з адной нагі на іншую нявельмі спяшаючыся падняцца на крыло. Самымі цікавымі месцамі на лузе з’яўляюца невялічкія марэнныя узгоркі вышыней 3-4 м, якія узвышаюцца над астатняй поймай і не затапляюцца нават падчас моцных вясенніх павадкаў. Менавіта гэтыя кавалачкі сухой зямлі імкнуцца заняць шматлікія кулікі. А яшчэ калі пашанцуе,тут на выдувах сухога пяску кожны можа знайсці кавалак старажытный гісторыі (крамяневыя наканечнікі стрэл, скрабкі ды нажы). Я і сам неаднойчы знаходзіў там гэткія рэчы. Усе гэта засталося нам ад нашых продкаў яшчэ з каменнага веку. Відаць што нездарма людзей цягне у гэтае месца з часоў палеаліта.

Што вам спатрэбіцца:
Нават калі вы надумаеце прыехаць летам вам спатрэбяцца невялічкія сапагі, ну а калі вам пашанцуе і вы трапіце сюды вясной неадкладна вазьміце гумоўцы якія б даставалі вам хацяб да кален. Калі вы збіраецесь прыглядваць за птушкамі толькі на лузе вам дастаткова будзе звычайнага бінокля 10*50, калі што амаль паўсюль можна падыйсці бліжэй. Але ж калі вы надумалі як след вывучыць акваторыю усяго возера вам спатрэбіцца больш сур’езная оптыка (я карыстаюся Юконам 25-100*50 і насамрэч нават яе не хапае). Абысцівакол усяго возера у вас наўрадці атрымаецца, таму што адзіны сухі бераг па якому можна перасоўвацца без перашкод – пауднева-усходні.

Віды водна-балотных птушак якія сустракаюцца на Арэхаўскім возеры 

 ** - разам з спісам прафілактычнай аховы.